handelen-behandelen-vrouw

Behandelen, of handelen?

Normaal of niet normaal?

Kiezen tussen handelen of behandelen? Gister meende ik mijn overleden moeder gehoord te hebben, met wie ik een innige band had. Hebben we allemaal wel niet eens gedacht een oude vlam in de menigte gezien te hebben? Een vriend vertelde vorige week dat hij de wereld niet nodig heeft; hij kan prima zonder de medemens en de hem omringende maatschappij. Zolang hij zijn uitkering maar ontvangt.
En o, wat fietst die oudere dame toch snel naar huis om de duisternis voor te zijn. Terwijl de jonge vrouw liever niet die donkere tunnel in fietst, uit vrees dat haar lichamelijke integriteit wordt aangetast.
Terecht of onterecht, we verliezen allemaal weleens ons zicht op de werkelijkheid, vaker dan we denken! De grens tussen normaal en niet-normaal is best lastig te ervaren, alleen al omdat eenieder de dingen op zijn eigen manier waarneemt.
Iemand die dingen ziet die een ander niet ziet, of dingen hoort die een ander niet hoort. Ervan overtuigd zijn achtervolgd te worden. Een mens heeft het contact met de werkelijkheid verloren, leeft in zijn of haar eigen wereld. Op het moment dat een psychiater het voorgaande als een ziekte vaststelt, hoort dat tot een psychose en kan het behandelen starten.

Pillen en psychiater

Opvallend is dat de psychiater in zijn praktijk met dezelfde vragen geconfronteerd wordt als de filosoof.
Wie ben ik, wat wil ik, waarom ben ik hier? Hoe kan ik goed leven, ben ik wel echt vrij en wat is waar? Filosofie en psychiatrie delen een gemeenschappelijke interesse in de mens, zijn essentie en zijn fundamenteel tekort.
Een psychiater benadert het probleem dat een mens heeft vanuit een ziekte en start als geneeskundige zijn behandeling. In de praktische filosofie ligt de focus van de kwestie bij de mens, die met een probleem waar hij vanaf wil.
Net als Jules Tielens, psychiater bij zijn eigen psychosecentrum in Amsterdam, ben ik van mening dat mensen die aan psychoses lijden muziek moeten maken, praten, of yoga beoefenen. Niet behandelen, maar handelen. Maar ook mensen met symptomen van depressie kloppen steeds vaker bij mij aan.
Hij stelt ze vragen als: ‘Wie ben ik, waarom ben ik hier en hoe richt ik mijn leven in’? Vragen die jij en ik hebben, of je pillen slikt of niet.
Terwijl ik dit schrijf, weet ik dat ik me op glad ijs begeef. Wat mag ik van de lezer verwachten als ik schrijf over ‘mensen die aan psychoses lijden?’ Het gaat blijkbaar niet over jou of mij, maar over die ander. En die ander lijdt ook nog eens. Door enkel te schrijven welke beperking een ander lijkt te hebben, beschouw ik de ander ongewild als ziek. En met dat label van ziekte laat je behandelen door een arts, toch?

Handelen zonder pillen!man-gezicht-in-handen

Onlangs meldde de bekende psychiater Bram Bakker dat hij depressief is. Hij kiest ervoor zich niet te laten behandelen. Dus geen therapie en geen medicatie. Wel zegt hij baat te hebben met een wijs persoon die hem lastige vragen stelt. Als een psychiater meldt dat hij zijn patiënten liever vragen stelt die er toe doen in ieders leven, dan raakt hij dichter bij onze uitdagingen dan wanneer hij pillen voorschrijft. De vragensteller komt daarmee in de buurt van waar de schoen écht wringt. Laat dat nou precies zijn waar het in dé Filosofische Praktijk om draait? Opdat de schoen ophoudt te wringen, beter worden, maar dan zonder pillen! Handelen dus in plaats van behandelen…

Tip: kijk ook eens Hoe normaal ben jij? Psychiater en filosoof Damiaan Denys geeft zijn prikkelende kijk op wat normaal eigenlijk is.