Help! Coronacrisis tast ons denken aan

update: 24/09/2020.
In andere tijden zou een stelling dat Corona ons denkvermogen aantast, in het beste geval gelinkt kunnen worden aan het drinken van een bepaald bier. Waarvan de alcohol slecht zou zijn voor ons brein.
Nú een dergelijke stelling opperen lijkt -gezien de felle reacties in de (sociale) media een bedreiging voor de volksgezondheid, of erger, onze staatsveiligheid. Maar betekent dat dan dat Corona ons denken niet aantast?
Rotterdam lijkt het zijn burgers te gunnen, maar wie door denkt stuit op zijn grenzen van vrijheid…

anderhalvemeter-Rotterdam-vrijheid
Rotterdam: vrijheid, als je ruimte geeft.

Vrijheid aan banden?

Wie had dat vóór half maart 2020 kunnen denken? Dat onder de voorwaarde om afstand van elkaar te nemen,  we van de vrijheid mogen genieten.

De Gemeente Rotterdam lijkt met de poster iedereen vrijheid te gunnen. En Geef ruimte past ook bij vrijheid en vrijheidsbeleving. Maar feitelijk is de boodschap een verbod: houdt 1,5 meter afstand. En het genieten van de vrijheid is voorwaardelijk: we mogen, ofwel moeten ervan genieten als we ruimte geven. Een overheid die ons vrijheid gunt, dat klinkt fantastisch. Maar dan wel vanuit de situatie dat we in lock-down zaten. Want laten we niet vergeten dat vrijheid het meest primaire recht dat we als mens kunnen genieten. En waar we toch een aantal maanden van waren verstoken.

Een open hart omringt beschermend de 1,5 meter van anderhalvemetersamenleving. De kleur groen van de poster lijkt de goedwillendheid te bevestigen.

De vrijheid van de één…

Maar hoe welwillend het in eerste instantie op je overkomt, als je het credo van de overheid niet opvolgt dan:

  1. krijg je een boete
  2. dreig je besmet te raken met Corona
  3. dan volgen er vrijheidsbeperkingen, doordat de overheid zich dan genoodzaakt zich maatregelen te nemen.

Dus het blijkt een vrijheid te zijn onder voorwaarden. Vrijheid betekent dat je kunt doen en laten wat je wilt. Vrijheid wordt echter begrensd door verantwoordelijkheid. De vrijheid van de één mag niet ten koste gaan van de ander. Dit is een mooi voorbeeld van beeld wat ons gepresenteerd wordt dat ons op het verkeerde been zet. Ons denken aantast!

coronacrisis-animatie
Het Coronavirus, waar we strijd tegen leveren.

 Door Coronavirus in existentiële crisis!

Na ruim drie maanden is het effect van de maatregelen op het Coronavirus nog steeds geweldig heftig. Na een volledige ontwrichting van onze samenleving beginnen we te vermoeden dat de effecten van de Coronamaatregelen duurzaam kunnen zijn. In Nederland, maar ook wereldwijd. Sinds de laatste persconferentie van premier Rutte is de samenleving weer open. Maar de totale schade kunnen we nog niet bedenken…
Beurskoersen waren ingestort zoals we nooit eerder hebben gezien, ons vertrouwd café was gesloten, straten uitgestorven, bedrijven gesloten en landen op slot. De lock-down wordt nu minder, maatregelen zijn nog steeds van kracht. In sommige landen er sprake van nieuwe uitbraken.
Ik heb de oorlog niet meegemaakt maar het ontwrichte beeld lijkt niet ver verwijderd van een wereld vol angst.

Crisis biedt reflectie?

Maar alle desastreuze effecten worden niet veroorzaakt door het virus. Ze worden veroorzaakt door hoe wij op het virus reageren. Hoe we denken te moeten handelen als reactie op COVID-19. Daarmee zijn we in een existentiële crisis beland, ons bestaan als mens staat wereldwijd onder druk. Eén groot lichtpuntje: een crisis zet ons aan tot reflectie, zodat we als mens ons verder kunnen ontwikkelen.

Beperking in ruil voor langer leven?

Opvallend is dat we als burgers nog steeds nauwelijks stil lijken te staan bij de vraag óf er in werkelijkheid sprake is van een levensbedreigende situatie.
Wél zijn er verwoede discussies over hoe we deze pandemie te lijf zouden moeten gaan. De aanwijzingen van de regering, inclusief de RIVM, werden overwegend zonder verder nadenken overgenomen door organisaties en individuen. We leken bereid te zijn onze vrijheden in te ruilen voor (een langer) leven. Maar krijgen we met die beperking die zekerheid van een gezond danwel langer leven? Onder andere professor Ira Helsloot, (Radboud Universiteit) berekent dat het redden van één Corona-slachtoffer evenveel kost als 100 andere levensjaren. Hij is één van criticasters die vindt dat we verhoudingsgewijs heel veel aandacht en geld besteden aan het voorkomen en genezen van een Corona-besmetting. Is dat terecht?

Individuele personen voelen zich geroepen anderen via sociale media te adviseren of vermanen om zich conform de richtlijnen te gedragen. En ventileren wat hen ter ore komt als feiten.

De laatste ontstaan er diverse geluiden in de samenleving die onvrede hebben met de Coronamaatregelen.

Over denken en angst

denken-bescherming-pak
We denken ons te kunnen beschermen tegen een existentiële crisis.

Het is alsof we de dood in de ogen lijken te kijken, we voelen ons in ons bestaan bedreigd. We accepteerden het volledig stilleggen van het openbaar leven als gevolg van die doodsdreiging.
De angst heeft ons denkvermogen aangetast. Zoals altijd met angst, de emotie overheerst en verdringt vermogen tot denken. (Zie ook: artikel denken over kanker.)

Onze disproportionele reactie

Een paar gegevens die de autoriteiten ons verstrekken:

  • Coronavirus is levensbedreigend voor zwakkeren en ouderen. (bron: RIVM)
  • Aan griep (influenza) overlijden 3000 tot 9000 mensen per griepseizoen. (bron)
    Covid19 wordt veroorzaakt door SARS (severe acute respiratory syndrome -CoV coronavirus -2).
  • Er is momenteel geen medicijn beschikbaar tegen dit specifieke virus. RIVM: omdat het een nieuw virus is, is er nog niet alles over bekend.
  • Tot nu toe zijn er ruim 6000 mensen aan het virus overleden.

We zouden als volgt kunnen denken:

  • Het sterftecijfer bevindt zich ver onder dat van griep.
  • De levensbedreiging voor zwakkeren en ouderen is een risico dat inherent is aan de aard van de natuur.
  • Over het nieuwe virus zou nog niet alles bekend zijn. We weten dus niet hoe het zich kan ontwikkelen, of het in staat is te muteren. De behandeling ervan hebben we niet in bedwang. De impact is niet in te schatten.

Zonder hierover een oordeel te geven, geven de cijfers er de schijn van dat we disproportioneel gehandeld hebben. Ofwel, we lijken niet in verhouding te hebben gereageerd tot wat aan bedreiging feitelijk wordt geconstateerd. Heel menselijk dus.  

Deskundige weet het niet, de ondeskundige wel!

Opvallend: deskundigen spreken regelmatig in de media van een nieuw virus. Door de nieuwigheid zeggen ze er niet alles te weten. Het is niet verwerpelijk te melden dat je iets niet weet. Zie ook: Hoe niet-weten je helpt in deze Coronacrisis!

Onze premier Mark Rutte is daarvan een goed voorbeeld. Hij stelt: “Met 50 procent van de kennis, moeten we 100 procent van de besluiten nemen.” (RTL). Heel bewonderingswaardig en tactisch waarschijnlijk niet onverstandig. Maar logisch redenerend is het onjuist: een mens kan niet weten wat hij niet weet. Dat betekent tevens dat je geen percentage kunt noemen wat je wel of niet weet! Wat Rutte er in ieder geval mee zegt, is dat hij vindt dat hij onvoldoende kennis heeft om een beslissing te nemen.

Rutte zegt 50% te weten. Maar je weet niet wat je niet weet.

Anderzijds zijn er mensen die inhoudelijke en relevante kennis missen, maar toch met grote stelligheid verkondigen hoe te denken en handelen. Door hun schijnbare stelligheid lijken zij het te weten. Dat gaat zelfs zo ver dat ze andere mensen die niet de aanwijzingen volgen, veroordelen. Check maar eens op sociale media. Door de onzekerheid die wereldwijd heerst worden in het Coronadebat de maatregelen in twijfel getrokken. De angst lijkt te regeren in deze existentiële crisis!

Het feit dat elk land andere aanwijzingen verordonneert, duidt er al op dat elk land zijn eigen waarheid volgt. En er geen sprake is van één waarheid. Afwijking van de norm is er dus niet omdat er niet één norm gehanteerd wordt.

Angst herkennen en zelf denken

Ondanks dat de huidige situatie dus vooralsnog niet vreselijk afwijkt van wat we met griepgolven reeds gewend zijn, hebben onze overheden zeer verstrekkende maatregelen genomen. Waar we ons vervolgens redelijk aan lijken te conformeren. De overheid kan nu maatregelen nemen die we zonder dit virus waarschijnlijk nooit hadden geaccepteerd.
Ondanks dat we nu een kentering kunnen waarnemen, verlaten we ons volledig op wat de autoriteiten ons adviseren, voorschrijven.

We worden geïnfecteerd door het virus

Een relatief klein deel van de bevolking fysiek, maar het overgrote deel door de effecten ervan. Via vrijwel alle media komt informatie over COVID19. Ook al zouden we willen, we kunnen niet ontsnappen aan onze gezamenlijke vijand. We staan ermee op en gaan ermee naar bed. Zoveel updates rond de klok, dat onze hersenen doorweekt zijn geraakt van Corona. Al maandenlang. Het is een trending topic. Aan de effecten van de maatregelen valt niet aan te komen. Een brainwash waarvan de ingrijpende gevolgen op zich laten wachten.

Het lijkt erop dat onze wereld op zijn kop staat zonder dat daar een rationele reden aan ten grondslag ligt. Maar laten we ons niet gek maken, we kunnen proberen onze angst te herkennen en ons gezond verstand te laten doen waar het goed in is: zelf denken.

Zou het niet mooi zijn de onzekerheden, vragen en twijfels die iedereen heeft, proberen tijdelijk in te ruilen om eens te checken in welke je situatie werkelijk bevindt? Wat je moet doen en welke keuze’s je hebt? Is het niet een prachtig streven je innerlijke wijsheid te raadplegen?

Enfin, nu het dagelijks leven vertraagd is, is het misschien een mooi moment om hierop te reflecteren. De externe beïnvloeding door beeldschermen even uitzetten. Je eigen gedachten eens proberen te onderzoeken?

Reflecteren op je overtuiging verdrijft angst

Met dit artikel wil ik slechts tegen het licht houden, hoe groot onze natuurlijke neiging is om mee te gaan met de angst die we ervaren. Met nader proberen te waarnemen wat er aan de hand is en vervolgens hier goed en helder over na te denken, krijgen we doorgaans een beter beeld van de werkelijkheid. Omdat angst niet de beste raadgever is. Dat is precies wat Life coaching brengt!

Coronacrisis of niet, reflecteren op je eigen overtuigingen zorgt ervoor dat je met een rechte rug kunt leven. Zodat de crisis je helpt, in plaats van je infecteert!

Maak nu gratis en vrijblijvend kennis met wat de praktisch filosofische methode van Life coaching voor jou oplevert:

Intussen kun je waardevolle inzichten verwerven door het populaire e-book 5 praktisch filosofische inzichten te lezen. Download nu en geniet!

Deel dit stuk:

Share on facebook
Delen via Facebook
Share on twitter
Delen via Twitter
Share on whatsapp
Delen via WhatsApp
Share on linkedin
Delen via LinkedIn
Share on email
Delen via Email

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Word zelf wijzer MET DENK-WIJZER!

Plan nu jouw kennismakingsgesprek!

Gratis download

5 praktisch filosofische inzichten voor een wijzer (beter) leven!

Denk-Wijzer, de Filosofische Praktijk