Handen-passie-zon-liefde-hart-

Passietijd, tijd voor passie? Maar welke?

‘Met veel passie doet hij zijn werk’

Denken we aan passie, dan denken we over het algemeen aan iemand die met zijn of haar hele hart iets doet. Bijvoorbeeld iemand doet met veel passie zijn werk. Iemand die diep van binnenuit iets nastreeft. Je denkt niet snel aan lijden. Is dat wel terecht?
Passie heeft twee hoofdbetekenissen. De twee betekenissen lijken nogal tegengesteld aan elkaar, maar zijn dat niet, zo laat ik dadelijk zien. Zelfs leuk voor atheïsten.
Passie betekent hartstochtelijke liefde én het lijdensverhaal van Jezus Christus.
Het lijdensverhaal is een verhaal uit de joods-christelijke traditie. De laatste jaren is het passieverhaal bij een groter publiek in de belangstelling te zijn.
Dit zal komen door de populaire versie van de Mattheus Passie van J.S. Bach in de vorm van ‘De Passion’. Klik hier voor Mattheus Passie voor dummies.

Geloof het of niet: elk geloof belooft ons betekenis

In welk jasje het lijdensverhaal ook gegoten is, het verhaal blijft veel mensen aanspreken. In de passietijd vraagt niemand zich af of het ook echt gebeurd is. Het doet er blijkbaar niet toe. Als je het lijden uit het verhaal weghaalt dan zie je dat het verhaal de volgende waarden heeft:

  • ‘Goed doen’ is belangrijk
  • Er is een leider die laat zien wat ‘goed doen’ inhoudt
  • Het leven is meer dan een tijdje verblijven op deze planeet

Voor alle drie geldt dat ze onlosmakelijk verbonden zijn aan passie. Alle drie zijn ook terug te vinden in de Islam, Oosterse en hedendaagse tradities. Elk geloof gaat niet hand in hand, maar elk geloof triggert gek genoeg ieders behoefte om aan ons bestaan betekenis te geven.
Elk geloof geeft daar aandacht aan. In de ene traditie heet die aandacht bidden, in de ander mediteren en weer een ander heeft het over visualiseren. De verschillen tussen de geloofsovertuigingen zijn in de kern veel kleiner dan de interpretaties die wij erop loslaten.
Net zoals wij mensen in essentie zeer weinig van elkaar verschillen. Behalve dat ieder uniek.

Dat wat ons bestaan een betekenis geeft

Vervolgens kunnen we het geloof weglaten uit het passieverhaal. Dan blijft nog steeds een prachtverhaal over van een onbaatzuchtige antiheld die zijn lot aanvaardt.
Een simpele timmermanszoon die het geluk van de ander belangrijker vindt dan dat van hemzelf. En zo zien we dat de twee uitersten hartstocht en lijden samenkomen. Doen we dat zelf ook niet heel vaak, de ander voorop stellen?
En geloof je helemaal niet in het passieverhaal? Geloof je dat het nooit gebeurd is? Helemaal prima, want of het nu werkelijk gebeurd is of niet maakt helemaal niet uit. Conclusie: zelfs al haal je alle dogma’s uit het passieverhaal, dan houd je nog steeds een verhaal over dat mensen tot het diepst raakt. Kijk maar naar The Passion, of naar onderstaand fragment.
Het verhaal staat immers voor waar we allemaal gevoelig voor zijn: iets dat ons leven betekenis geeft. Ons leven zin geeft. Daarom: tijd voor passie.

Voorbeeldje van passie terug te vinden in de Mattheus Passie in onderstaand fragment.
Verbijstering in Maria’s emotie over de passie van haar zoon die zo ver gaat dat hij bereid is daarvoor te sterven. De begeleiding (basso continuo) verstomt in passages van groot verdriet.

 

 

 Een atheïst: “geen enkel muziekstuk is in staat mij elke keer weer de rillingen op mijn rug te bezorgen als de Mattheus Passie”.