Spoorzone, voor Transport én Transitie?

geactualiseerd: 11 november 2019

Station: platform voor ontmoetingen?

Breda heeft aan haar nieuwe station wonen en werken toegevoegd. Een gebouw wat van oudsher de functie van transport had. Dit is uniek in Nederland. Misschien krijgt het station en daarmee de spoorzone een andere betekenis voor ons. Misschien is het wel een plek die synoniem kan zijn voor iets anders dan in- uit- of overstappen? Een platform voor transitie. Een plek waar mensen bij elkaar komen, waardoor er dingen veranderen, nieuwe dingen ontstaan. Spoorzone, voorheen de plek voor hoeren, drugshandel, gure kroegen en te vermijden als het avond wordt. In de toekomst een plek voor start-ups, nieuwe ideeën, met elkaar in gesprek, kunstvormen?

Maar heeft het nieuwe Bredase station een levendige spoorzone? Het is een centrale plaats waar veel mensen elkaar tegenkomen. Is het daarmee een plek voor ontmoetingen?
De beoordeling van de reiziger is ruim voldoende maar welke betekenis heeft zo’n stedelijk gebied voor ons? Worden we er verleid? Of is dat te spannend?

Cedric Bousché en ik gaan op ontdekking op Spoorzone Tilburg. Tilburg, de stad die samen met Breda onderzoek gaat doen naar de lokale voedingsbodem voor polarisatie en radicalisering. Hebben deze twee Brabantse steden meer gemeen? We gaan het belang en betekenis onderzoeken van een spoorzone. En we gaan niet alleen.
Verschillen ontmoeten elkaar!

Check het in Verleidt de stad de reiziger?!’

Verleid worden op een station…

Een station maakt deel uit van de publieke ruimte, ook wel spoorzone genoemd. Het is een neutraal doorgangsgebied waar vreemden elkaar ontmoeten. Mensen die allemaal hun eigen verhaal hebben. Net als de mensen kennen we hun verhalen niet, maar we hebben wel een beeld over hen.
Het beeld over de ander kan veranderen door hun verhalen te horen. Hierdoor kan verbinding ontstaan tussen vreemden. Door verhalen leren we de ander kennen. En blijken verschillen tussen mensen minder groot dan we eerst dachten. Dat geldt toch ook als je afspreekt op het station om iemand te ontmoeten die je niet kent? Voor romantische of zakelijke ontmoetingen, het is een trefpunt waar allerlei relaties ontstaan, worden aangehaald of juist verbroken.

Door het in-, over-, of uitstappen op een station heeft iedereen altijd een moment dat hij stilstaat.
Zou het niet mooi zijn als zo’n moment van stilstand waardevol wordt? Een gevoel vaan thuiskomen ontstaat, of juist als plaats die de overgang naar iets of iemand anders markeert?
Verleid te worden en weg te kijken van de smartphone? Hoe spannend is dat? Als voorbeeld: stel je bent in een station en er gebeurt iets wat je totaal niet verwacht…dit gebeurt tot ieders verbazing in Antwerpen Centraal.

Op zoek naar het vreemde

In de stad zijn we altijd omringd door vreemden. We kennen de vreemde niet en dat trekt ons juist aan. Maar het vreemde vinden we ook spannend. Als we ons huis verlaten gaan we het onbekende en daarmee het vreemde tegemoet. In het centrum van de stad bevindt zich ook het knooppunt van alle openbaar vervoer: het station. Het station is het middelpunt van een spoorzone. En daar is het een komen en gaan van overwegend onbekende en daarmee vreemde mensen.

Net als social media is een station als het ware een platform, waar vreemden in-, over-, en uitstappen. Op weg naar het onbekende of juist aankomen uit het onbekende. Of als platform om anderen te ontmoeten.
Het station vormt daarmee niet alleen een belangrijke schakel op weg naar onze bestemming, maar is ook een platform voor mensen die ‘in real life’ de vreemde ontmoeten. In 2020 gaan nog veel meer vreemden Breda bezoeken door de Vuelta. In augustus 2020 heeft de 3e etappe van de race Breda als finish.

Spoorzone, rol en betekenis

Station-Tilburg-spoorzone-mensen

Spoorzone Tilburg, platform als voorbeeld voor Breda?

We gaan steeds meer in steden wonen. We willen meer en verder reizen. In de maatschappij heerst een steeds breder draagvlak voor schone lucht. We willen mobiliteit, maar we worden ons tegelijkertijd bewuster van de impact die dat op het milieu heeft. Sommigen hebben zelfs last van vliegschaamte. De rol van het station kan hiermee weleens gaan veranderen.

Terwijl de winkels in de stadscentra te lijden hebben onder online winkelen, floreren winkels op het station, maar niet direct op de rest van de spoorzone.
Stations bieden steeds meer onderdak aan winkels. Andere vervoersvormen zoals gerobotiseerd of zelfrijdend vervoer en drones zal vervoer van mensen en goederen een andere dimensie geven. De spoorzone kan daarmee een platform bieden aan de transitie naar circulaire economie. Zowel fysiek als in verbinding tussen mensen. Twee vliegen in één klap dus. Ook mooi voor de toekomst en daarmee onze kinderen! De Spoorzone kan met alle ontwikkelingen weleens een heel andere rol en betekenis gaan krijgen dan het voorheen had, een voortrekkersrol misschien als platform voor transport en transitie.

station-breda-spoorzone

Station Breda (Architect Koen van Velsen) in 2016 geopend. Vreemden ontmoeten voor transitie?