Wat is muziek?

Wat is muziek, een zinvolle vraag?

geactualiseerd: 31 oktober 2019

Het lijkt zo weinig zinvol. Waarom dan vragen: wat is muziek? Het is een vorm van kunst waarbij klanken in een bepaald ritme worden voortgebracht. Dat is één definitie. Maar het is natuurlijk zoveel meer, maar wat dan? Nou, dat blijkt niet zo eenvoudig te duiden. Waarmee de vraag zinvol blijkt.
Zo blijkt dat doof zijn geen probleem te zijn voor de beleving van een muziekuitvoering. Immers, de dove Beethoven kon nog steeds componeren, dat wil zeggen, muziek in zijn hoofd samenstellen en op papier zetten, zodat musici het konden uitvoeren.

Melodieën omringen ons dagelijks. En een heel leven lang. Het is er zoveel dat het vaak niet eens opvalt. Maar het doet van alles met ons. De populaire neuropsycholoog Erik Scherder vindt zoveel wetenschappelijke bewijzen hoe goed muziek voor ons lichaam en geest zou zijn, dat hij van de daken schreeuwt ernaar te luisteren. Bovenal beveelt hij het samen zingen en dansen aan. Hij ziet dat als onderdeel van een gezonde leefstijl.

Muziek en emotie

Maar dit alles verklaart deze toonkunst nog niet. Laten we eens gaan verkennen.
Ons leven begint met papa of mama die ons in slaap zingt. Verjaardagen, Sinterklaas, Kerst, de passietijd en het voorjaar, we kennen allemaal wel de liedjes die bijzondere momenten en daarmee speciale gevoelens markeren.

Het zijn de liedjes die onze herinneringen aan de tijd rondom Kerstmis prikkelen. En in lijken te weken op onze emoties.
Voor de één is dat een leuke ervaring en daarmee geeft het een mooi perspectief voor naderende feestdagen. Bij een ander roept kerstmuziek een minder leuke tijd op tijdens donkere dagen. Emotie lijkt ermee verbonden te zijn. Zelden laat een bepaalde melodie of ritme ons koud. Daarom lijkt het een zinvol om eens aan mensen te vragen wat is muziek dan eigenlijk. Ik vraag het op de man en vrouw af in deze video. Aan muziekliefhebber en degenen die muziekstukken spelen.

Video Wat is muziek? NPO Radio laat het zien!

Iedereen een verschillend idee

Een studente antwoordt op de vraag wat is muziek dat het gaat over klank en melodie. En dat het een intentie heeft.
Een economiestudent stelt dat het bepaald wordt door smaak. Zijn vriend zegt dat alles wat ritmisch of harmonisch is, muziek is.
Een mevrouw vertelt hartelijk dat het een persoonlijke ervaring is, waarvan de beleving afhangt van de mood waarin je bent en welke behoefte je hebt.
Sopraan en docent Tamar Niamut meent dat het een universele taal is, die we kunnen gebruiken als het gesproken woord ons in de steek laat.

Wat vindt NPO Radio 4?

De manager content van NPO Radio 4 verbaast zich over de extreme emoties, zowel positief als negatief, op de platforms van zijn muziekzender. Terwijl het toch slechts geluid, klanken in de lucht zijn?

NPO Radio: muziek is lucht waar we betekenis aan geven

Maar dan wel weer lucht waar we betekenis aan geven, becommentarieert zijn collega van NPO Radio vermanend.
Presentator Lex Bohlmeijer vindt de vraag in eerste instantie te groot, maar verwoordt vervolgens toch hoe hij muziek ervaart. En hij is niet zuinig met het delen van zijn ervaringen!

Tamar Niamut zingt met hart en ziel

Sopraan Tamar Niamut zingt met hart en ziel.

Eén definitie voor muziek is blijkbaar niet zo eenvoudigweg te geven. Eén ding kunnen we al wel constateren: muziek houdt mensen bezig. De muziekbeoefenaar en de luisteraar. Zowel jong als minder jong. Zoveel jongeren zijn er te zien bij het Hart en Ziel Festival, een festival voor klassieke muziek.
Achttienjarigen  luisteren gemiddeld 25 uur per week naar muziek. Wereldwijd onderzoek meldt dat slechts 1% van ondervraagden geen belangstelling heeft voor kunstvorm. (Bron: Bonneville-Roussy, 2013)

Wat is muziek: geheimzinnig?

Zoveel uiteenlopende reacties: de één benadert het technisch, de ander laat zijn of haar hart spreken. Weer een ander luistert wat klanken oproepen. Daarmee lijken liedjes of muziekwerken niet geheel op zichzelf te staan. Het staat blijkbaar ergens voor. Het roept een herinnering of ervaring op. Misschien belangrijker dan dat specifieke evenement, lijkt het een emotie of gevoel bij de mens op te roepen. Daarmee is het iets geheimzinnigs. Voor zowel de muziekluisteraar als degene die beroepsmatig bij muziek is betrokken.

Is jouw nieuwsgierigheid gewekt? Wat is muziek toch bijzonder, hè?

Daarom tijd voor nader onderzoek…dat intussen doorgaat met een vierluik rondom musicus Erik Vlasblom. Vlasblom, verbonden als pianist en muzikaal leider aan Toon Hermans, Robert Long, Dana Winner en Seth Gaaikema laat enthousiast zien hoe je emotie in de muziek kunt leggen. Of dat nou als docent is voor de Koningstheateracademie of een live optreden als het afscheid van staatsman Wim Kok.
Kijk in onderstaande video hoe hij een popsong zodanig arrangeert en uitvoert dat het past binnen het klassieke program in het Concertgebouw. Of kijk en luister naar de muzikale omlijsting van het station Breda, waarvoor Vlasblom de muziek componeerde en de muzikale leiding deed.
Op 29 oktober 2019 voert Vlasblom ten overstaan van koning Willem-Alexander en de Poolse president Duda zijn compositie Hier en daar uit ter gelegenheid van Nederland 75 jaar bevrijd.

Maar bovenal, als een musicus die van kinds af opgroeit met melodieën en composities vertelt hij dat hij niet goed kan duiden wat die georganiseerde klanken nu eigenlijk voorstellen…dan moet muziek toch wel geheimzinnig zijn?

1 antwoord
  1. B. Tousain
    B. Tousain zegt:

    Muziek, klank, melodie, ritme, instrumentaal, zonder tekst, ook geen afkeuring, omdat er geen woorden zijn, die al of niet als kwaadwillend, schelden, of als discriminatie kunnen worden opgevat, opruiend bij rellen, opzwepend bij ruzie, of troostend….woordeloos, dan ook niet seksistisch, zoals zgn. rappers zich vrijwel altijd lijken te uiten.
    Muziek om op te dansen, folkloristisch, ballroom, latin, rock en roll, rolstoeldansen, loopdansen, showen, marslopen, enz. Succes met dit antwoord….

Plaats een Reactie

Meepraten?
Draag gerust bij!

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.