Filosofie van wonen in de praktijk, een belevenis?

geactualiseerd: 9 oktober 2019

Wat heeft wonen met filosofie te maken?

Wonen in een waterdicht huis is wat de meeste mensen in de westerse wereld gemeen hebben. Maar verder, wat heeft wonen met filosofie te maken?

Op zoek naar een huis, een verbouwing overwegend, of wandelend door IKEA, zijn we bezig met het idee dat we iets met ons huis willen doen. Hoe willen we wonen? Verdwaald in een buitenwijk ergens in Nederland, moet je je toch echt af vragen of de verscheidenheid van de woningen even groot is als de verscheidenheid aan mensen. We spenderen er veel tijd in, om en aan het huis, dat we thuis zijn gaan noemen. Voor de één is een thuis belangrijker dan de ander.
Hoe dan ook, we vinden wel vaak iets van een huis, de inrichting de tuin, de architectuur.

Maar biedt het huis waarin we wonen eigenlijk wel een thuis? Dat is nou filosofie in de praktijk. Er zitten allerlei overtuigingen en opvattingen hoe ons huis eruit moet zien. We denken erover na. We proberen te voelen welk ontwerp het best bij onze persoonlijkheid past.

Daarom een kleine verkenning in hoeverre filosofie in de praktijk een rol speelt bij ons huis.
Wat is de betekenis van een huis voor de bewoner, de gast of de vakantieganger? Dat is een filosofische vraag die wat denken kan opleveren.
Een korte verkenning bij de Belg, Alain de Botton en een Rotterdams overheidsinitiatief ter stimulering van het belang van wonen. Als iets dat méér is dan alleen maar een dak boven je hoofd. Een plek waar we slapen, eten, sex hebben, met elkaar praten, kortom er leven! Kan wonen een belevenis zijn, eentje om voor thuis te komen?

Een Belg bouwt zijn eigen huis

“Een Belg is met een steen in zijn maag geboren”, zeggen onze drietalige Zuiderburen.

Dit betekent zoveel dat een Belg met een beetje zelfrespect minimaal eenmaal in zijn leven zijn eigen huis bouwt. Voor hem en zijn familie bouwt hij een thuis waarbij hij voor zowel de binnen- als de buitenkant zijn eigen inzichten veelal kan toepassen. Dit levert architectuur op in een landschap waarbij de bewoner veel van zijn eigen filosofie op wonen kan laten zien.
Mensen die geen liefhebber van dit concept zijn, vinden die verscheidenheid van hoe Belgische huizen eruit zien het landschap ongeorganiseerd maken. Ik geef toe, het ziet er minder rechtlijnig uit dan Nederlandse VINEX-locaties. Over filosofie in de praktijk gesproken.

victoriaans-huis-filosofie-praktijk

Nu een Victoriaans huis bouwen zou je beter niet kunnen doen.

Alain de Botton: wonen in een huis van nu!

De mogelijkheden om naar eigen inzicht je eigen woonomgeving te creëren zijn -zeker in Nederland- vrij beperkt.

Een eigen huis bouwen betekent over het algemeen dat je uit een catalogus de keuze hebt uit een beperkt aantal huizen. Behalve beperkt door onze eigen portemonnee, wordt onze vrijheid ook ingeperkt door regels van de overheid. En onze eigen regels? Die worden geregeerd door onze visie op hoe we zouden willen wonen.

Alain de Botton, is als filosoof van mening dat een huis de tijd waarin het gebouwd is zou moeten laten zien. Dat betekent dat een nieuw te bouwen huis niet alleen zou moeten voldoen aan details die ons plezier geven, maar ook dat het droomhuis eigenschappen heeft die nu actueel zijn. Dat de nieuwe woonstee een reflectie toont van onze huidige tijd.
De foto hiernaast is van een huis dat in recentelijk is gebouwd in de stijl van de Victoriaanse  tijdperk. Dat tijdperk is alweer zo’n 150 jaar geleden beëindigd. Zijn we niet een beetje nostalgisch als we in een huis zouden willen wonen dat niet van deze tijd is? Misschien zou je het ook romantisch kunnen vinden.

Filosofie van wonen in de praktijk: Pak je ruimte!

Rotterdam breekt door het initiatief Pak je ruimte! met de overtuiging dat we moeten accepteren ons leven te leven in een eenheidsworsthuis, met een door anderen gebouwd uiterlijk en een muurvaste traditionele indeling. Maar ook de ‘lelijke gaten in de binnenstad’, worden bijzonder gedicht met de herbestemming van de openbare ruimte.

De belevenis van wonen wordt hiermee een centrale beleving, in plaats van het bezitten van een stapel stenen. Vrijheid van indeling en ontwerp (tot op zekere hoogte dan) en individuele keuzen staan in de ideeën van Rotterdam voorop.
Misschien dat we hierdoor in de toekomst de gedachte erachter, oftewel een filosofie, zullen herkennen als we zomaar in een wijk in Nederland gedropt zouden worden…?